NaPolA (2004)

Á dögum Þúsund ára ríkis Hitlers voru starfræktir skólar sem aðeins útvalið úrvalsfólk komst í, kallaðir NaPolA skólarnir. Til þess að komast í NaPoLa skóla þurfti fólkið að uppfylla margar kröfur; það þurfti að vera kynþáttarétt (hvítt og ekki með neinskonar fötlun), yfir meðallagi gáfað og í góðu líkamlegu standi.

Kjörorð myndarinnar eru, „mennirnir skapa söguna. Við sköpum mennina,“ sem er mjög lýsandi. NaPolA segir frá lífi nemenda í slíkum skóla og hversu erfitt það var að ganga í gegnum hann. Árið 1942 býðst Friedrich að ganga í skólann vegna hnefaleikahæfileika hans. Hann samþykkir, frekar en að fara að vinna líkamlegt starf í verksmiðju. Besti vinur hans í skólanum, Albrecht, er sonur ríkisstjórans. Hann er ljúfur, á erfitt með að horfa upp á ofbeldi og hann á ekkert erindi í skólann en það er ekki annað í stöðunni en að uppfylla óskir föður hans. Þegar líður á önnina á Friedrich erfitt með að gera upp á milli áhrifaríkrar hugmyndafræði nasismans og friðsamra hugsana besta vinar síns.

Mér finnst það samt flott hjá Þjóðverjum að fjalla ekki einungis neikvætt um nasismann. Þessi mynd, líkt og Der Untergang, sýnir hversu aðlaðandi fasismi er á tímum óðaverðbólgu og fátæktar. Sterk foringjaímynd, áberandi tákn flokks eða lands ásamt öllum brellum fasisma elur upp í manni þjóðerniskennd sem sogar mann til sín. Það er ekki sjálfsagt að fara þá leið í kvikmynd að sýna ástæður þess að Nasistaflokkurinn komst til valda og var vinsæll. Friedrich kemur í skólann, úr fjölskyldu andvígri nasisma, og getur ekki annað en dáðst að kennurunum og skólastjóranum. Það er ákveðin sjarmi yfir búningunum og aganum, drifkrafturinn og hugsjónirnar sem voru í gangi innan Nasistaflokksins var mjög sannfærandi og fólk lét tilleiðast, það hefur sagan sýnt og sannað.

Að öðru leyti var oft óhugnalegt að horfa á þessa mynd. Það voru ekki notuð nein vettlingtök til að koma á aga meðal nemenda, koma þeim í gott líkamlegt form og í lærdómnum. Öll hegðunarvandamál voru slípuð af fólki á erfiða mátann, með andlegum og líkamlegum refsingum.
Þrátt fyrir að vera oft á tíðum óhugnaleg, gat ég ekki samsamað mig með persónunum. Friedrich er illa skrifuð persóna, sem virðist vera með einhver geðræn vandamál. Albrecht, besti vinur Friedrichs, er heldur áhugaverðari karakter. Hann hefur sterkar skoðanir og er í verulegri sálarkrísu, enda ljúfur sem lamb. Það á móti finnst mér ótrúverðugt, ég myndi halda að sem sonur farsæls foringja í Nasistaflokknum sæir þú bara ekkert neikvætt við flokkinn.

Leikstjórinn, Dennis Gansel, var ekki hokinn af reynslu þegar hann gerði NaPolA. Þetta er önnur myndin hans en hann skrifaði jafnframt handritið. Hann hefur tök á miðlinum; útlitslega er myndin frábær en svona þunnt handrit ber ekki svona þunga sögu.

Í myndinni var sagan, tíminn og umhverfið allt mjög áhugavert. Það kom mér því á óvart þegar það kom í ljós að myndin er alls ekki skemmtileg. Myndin er óraunhæf og klisjukennd, með illa skrifað handrit og leiðinlegar persónur. Myndin á sína spretti með virkilega spennandi og áhrifaríkum atriðum en hún líður fyrir veikt handrit og ótrúverðuga sögu. Leikur Max Riemelts, sem lék Friedrich, Tom Schillings, sem lék Albrecht, og Justus von Dohnanyi, sem lék föður Albrechts, er það sem stendur helst upp úr myndinni.

Tags: Dennis Gansel, Devid Striesow, Max Riemelt, Tom Schilling, Þýskur júlí

Category: Drama