Inception (2010)
Handritshöfundur og leikstjóri: Christopher Nolan
Aðalhlutverk: Leonardo DiCaprio, Ken Watanabe, Joseph Gordon-Levitt, Ellen Page, Tom Hardy, Marion Cotillard og Cillian Murphy.
Lengd: 150 mín
Dom Cobb, leikinn af Leonardo DiCaprio, er afburðasnjall leiguþjófur. En hann er enginn venjulegur þjófur, heldur laumar hann sér inn í drauma fólks og stelur hugmyndum þeirra. Þegar hann er ráðinn af japönskum milljarðamæring til að framkvæma hið ómögulega, að planta hugmynd inn í viðfangsefni sitt, svokallaðri „hugljómun“ (e. Inception), í þeirri von að viðskiptaveldi viðfangsefnisins bíði hnekki, sér Dom Cobb fram á að þurfa á glænýjum og frumlegum hugmyndum að halda. Það mun aðeins takast með úrvalsliði efnafræðings, falsara og arkitekts sér við hlið til að koma jafn flóknu ferli í framkvæmd. Ef Dom Cobb tekst ætlunarverkið, getur hann snúið heim til barna sinna en ef honum mistekst, þá er hann dæmdur til ævilangrar vistunar í dýpsta fylgi hugans.
Óhætt er að fullyrða að Christopher Nolan er merkilegur leikstjóri. Ekki nema fertugur að aldri en þegar orðinn einn af merkustu leikstjórum samtímans, ferilskráin hans sýnir það. Nolan er það góður leikstjóri að hann myndi vinna Steven Spielberg í sjómann, handleggsbrotinn. Nolan vakti töluverða athygli árið 2000 fyrir myndina Memento sem var af mörgum gagnrýnendum talin besta mynd ársins. Aðsóknin í Bandaríkjunum einum og sér var fimmfalt meiri en kostnaður en myndin var gerð fyrir smáaura miðað við bandaríska framleiðslu. Nokkrum árum síðar var hann ráðinn til að lífga við Leðurblökumanninn og útkoman var Batman Begins, gríðarlega öflug ofurhetjumynd, dimm og drungaleg, afskaplega vel skrifuð og gerð. The Prestige var næsta mynd hans og fékk frábæra dóma og aðsókn. Árið 2008 kom út framhald Batman Begins, The Dark Knight, sem stimplaði Christopher Nolan rækilega inn í Hollywood. Sú mynd er sjötta tekjuhæsta mynd sögunnar (yfir milljarður dollarar!), vinsælasta mynd ársins 2008 víðsvegar um heiminn og ein umtalaðasta mynd áratugarins.
Skemmtilegt frá því að segja en fyrir sirka átta árum síðan fór Nolan á fund Warner Bros með drög að handriti en Nolan fékk ekki fjármagn til að gera myndina enda brjálæðislega stór hugmynd sem þótti of áhættusöm. Eftir að hafa loks sannað sig með The Dark Knight, fékk hann fúlgur fjár til að koma Inception á hvíta tjaldið og dreif sig í að klára handritið.
Ég verð ævinlega þakklátur Warner Bros stúdíóinu fyrir að láta Christopher Nolan í té 170 milljónir dollara til að gera þessa mynd. Það má segja að með Inception hafi Nolan markað ákveðið skref í kvikmyndagerð því myndin er sjónrænt listaverk. Veisla fyrir augu og eyru. Inception er í tveimur orðum sagt stórfengleg kvikmynd. Hún er ekta BÍÓmynd. Það er ekki veikan blett að finna á tæknilegu hliðinni. Hún er svo vel gerð, svo ótrúlega falleg. Kvikmyndatakan er ein sú magnaðasta sem ég hef séð, tæknibrellurnar líka, tónlistin svo epísk … listinn er endalaus. En Inception er ekki bara vel gerð heldur er hún afskaplega góð líka. Hugmyndin að myndinni er mögnuð, virkilega frumleg og vel útfærð. Nolan er ótrúlega góður sögumaður og hefur hér mjög gott vald á sögunni, sem er ótrúlega flókin en um leið bráðsnjöll. Ef áhorfandinn er ekki með á nótunum strax frá byrjun, þá er hætta á því að hann muni ekki ná að fylgja myndinni vel eftir. Það er líka eini gallinn við myndina, að það eru fáein atriði sem hefði mátt útskýra örlítið betur, en e.t.v. með öðru áhorfi nær maður sögunni enn betur. Ef það er einhver mynd sem hægt er að bera saman við Inception, þá er það The Matrix. Sögurnar byggja á sama grunninum en eru samt svo ólíkar þegar upp er staðið, þær reiða sig mikið á tæknibrellur enda eiga þær það sameiginlegt að myndirnar gerast að miklu leyti í „draumaheimi“ þar sem önnur náttúrulögmál gilda en í raunveruleikanum. Báðar myndirnar leika sér mikið með óljós mörk milli drauma og raunveruleika. The Matrix braut blað í sögu kvikmyndanna þegar hún kom út árið 1999, Inception gerir það að vissu leyti líka en á annan hátt en The Matrix.
Jafn flókin kvikmynd og Inception er, þá hefði hún aldrei virkað nema með pottþéttum leikurum. Margt við leikarahópinn kom mér á óvart fyrirfram, ég var hálf skeptískur á útkomuna enda hefði ég aldrei búist við því að sjá Joseph Gordon-Levitt, Ellen Page og gamla útbrunna brýnið Tom Berenger, í mynd eftir Nolan. Hann hafði rétt fyrir sér enda er það ein af mörgum ástæðan þess af hverju Christopher Nolan hefur komist jafn langt í sínum geira og raun ber vitni – hann veit upp á hár hvað hann er að gera. Leikarahópurinn er fullkominn og þau standa sig öll með prýði, meira að segja Joseph Gordon-Levitt. Að öðrum ólöstuðum er það samt Leonardo DiCaprio sem ber myndina á herðum sér. DiCaprio leiðir hópinn eins og herforingi og hann hefur aldrei verið betri. DiCaprio er magnaður leikari, hann hefur blómstrað ótrúlega á undanförnum árum og leikið hvert stórhlutverkið á fætur öðru. Þetta er stráklingurinn sem lék sætabrauðsdrenginn í Titanic sem allar unglingsstelpur elskuðu út af lífinu og allir unglingsstrákar hötuðu. Í dag er hann á góðri leið með að skipa sér á stall með hinum ódauðlegu goðsögnum Marlon Brando og Laurence Olivier, það þýðir ekkert annað en að setja nafn
hans við hlið þessara stórmenna því hann á það skilið. Í Inception sýnir Leo ótrúlega dýpt og hann gerir það svo auðveldlega að það er engu líkara en að hann sé að monta sig yfir hvað hann er góður leikari. Hann er ekki að „leika“ Dom Cobb því hann ER einfaldlega Dom Cobb. Mig langar til að nefna líka Marion Cotillard, frönsku leikkonuna sem vann Óskarinn fyrir tveimur árum síðan fyrir hlutverk sitt í La vie en rose, þar sem hún lék enga aðra en Edith Piaf. Ég hefði ekki getað ímyndað mér betri leikkonu en Marion Cotillard til að leika eiginkonu Leonardo DiCaprio í þessari mynd. Erfitt og tilfinningaþrungið hlutverk og hún negldi það. Ég panta annan Óskar á Marion á Óskarsverðlaunahátíðinni í febrúar næstkomandi og í leiðinni ætti Akademían að gefa Leo eitt stykki, hann á hvort eð er eftir að fá marga Óskara í framtíðinni og þeir geta alveg eins byrjað á því núna að gefa honum þessar styttur.
Ég er ekki viss um að Inception muni raka inn það mikið af peningum að einhver aðsóknarmet falli, til þess er hún of flókin og þung, en hún mun pottþétt slá í gegn. Annað væri móðgun við alla þá sem komu að myndinni og í rauninni móðgun við kvikmyndagerð í heild sinni. Að sama skapi mun Inception örugglega ekki vinna mörg Óskarsverðlaun en hún verður klárlega tilnefnd til fjölmargra verðlauna.
Niðurstaða: Ég get ekki beðið eftir að sjá Inception aftur því að horfa á myndina er einstök kvikmyndaupplifun. Christopher Nolan hefur skapað skemmtilegan og öðruvísi heim sem maður sogast inn í og getur ekki annað en dáðst að og notið. Inception er líklega besta mynd ársins og þegar fram líða stundir, hugsanlega mynd áratugarins. Inception er ekkert annað en meistaraverk og verður lengi í minnum höfð.
(2 atkvæði, einkunn: 5.00 af 5)
Loading ...
Fullkomlega sammála! Þessi mynd er listaverk. Maður datt svo rosalega inn í heim myndarinnar að mig langaði bara ekkert að fara aftur í raunveruleikann þegar myndin var á enda (sem þýðir kannski að ég eigi mér ömurlegt líf, en leyfi mér að njóta vafans hér).
The Matrix var góð, en Inception er bara eitthvað miklu magnaðara og meira fyrirbæri.
Ég ætla að skella mér á hana aftur í bíó. Man ekki eftir því hvenær ég fór síðast á mynd 2svar í bíó. Það hlítur að segja eitthvað
Þakka svarið Björgvin. Ég fór aftur á Inception í gær og ég segi það aftur, Inception er sturluð kvikmynd og ekkert síðri við seinna áhorf.
Sammála hverju einasta orði, nema fyrir það að það voru engar senur sem þurftu nánari útskýringar fyrir mér… ég náði myndinni algjörlega frá byrjun og hef bara ekki upplifað annað eins… mig langar strax að sjá hana aftur, og þá verður upplifunin ekki eins “ný” en hún verður staðfesting á því að þetta er ein magnaðasta mynd sem ég hef nokkurn tíma séð. Nolan er kominn í topp-uppáhalds-leikstjóra hópinn minn og eins og þú segir… á þessum aldri er það bara ótrúlegt afrek sem hann hefur náð.
Mjúki karlmaðurinn ég felldi tár í lokin því ég var smá spældur að myndin væri búin
en fyrst og fremst vegna þess að ég lifði mig svo inn í söguþráðinn og fannst Cobb í lokin eiga magnaðar senur (við vegabréfaeftirlitið) og með M.Caine.
Eins og ég sagði í mínum dómi á IMDb … “Christpher Nolan: I salute you!” … ég bara tek hatt minn ofan fyrir snillingnum Nolan. Og þykist fullviss um að betri mynd eigi ég varla eftir að sjá á þessu ári og máski lengur. Fyrir mér er þetta mynd ársins … en Óskarinn mun án efa klúðra því enda er Óskars-viftan ég farin að dala í áhuganum eftir floppið núna síðasta og nokkur önnur hin síðari ár.
Takk fyrir þennan dóm … !
Þakka svarið.
Ég fór aftur á Inception í gærkvöldi og lagði mig sérstaklega fram við að finna einhverja galla við myndina. Fann sem betur nú ekki mikið, myndin er nær fullkomin á alla kanta en það er þó tvennt sem ég hef hugsað mikið um.
1. Þegar DiCaprio segir við efnafræðinginn að þetta verði þrílagaður draumur, þá svarar efnafræðingurinn því að það sé ómögulegt. DiCaprio segir að það sé mögulegt, það þurfi hins vegar virkilega sterkt róandi lyf. Í þriðja lagi draumsins (inni í húsinu í fjallinu), þá fara DiCaprio og Ellen Page í Forgarðinn á mjög einfaldan hátt að því er virðist, með því að tengja sig við töskuna. Mér er spurn: Er ekkert mál að hoppa bara þangað? Þarf ekki meira til en bara að tengja sig? Eða er forgarðurinn fjórða stigið? Ég hefði haldið að það þyrfti alveg svívirðilega sterkt lyf til að komast þangað.
2. Í Forgarðinum er maður fastur svo áratugum skiptir, jafnvel áratugum saman. Ef það er svona hræðilegt að vera þar og það eina sem þarf að gera er að drepa sjálfan sig til að losna þaðan, af hverju gerir enginn það? Af hverju er svona mikil martröð að vera þar ef lausnin er sjálfsmorð? Því um leið og DiCaprio og konan hans sviptu sig lífi, vöknuðu þau.
Bara pælingar hjá mér, þetta allavega var ekki nógu vel útskýrt og er að mínu mati aðeins of stór gloppa í handriti til að geta talist eðlilegt.
Forgarðurinn (limbo) er ekki 4 stig draumaheimsins. Það er einhverskonar týnt svið, sem allir geta lent á.
Ástæðan fyrir því að Cobb og Ariadne komumst þangað er að Cobb er sá eini sem hefur lent þangað. Hann var þar í 50 ár og byggði í raun upp þann heim. Honum dreymir ekki lengur og vill ekki vera arkitekt því að þegar hann dreymir lendir hann alltaf í forgarðinum sem hann byggði með Mal.
Það hefur enginn lent í forgarðinu samkvæmt myndini nema Cobb, því enginn hefur farið svona djúpt. Það vissi því enginn að sjálfsmorð væri lausninn fyrr en Cobb prófað það með Mal “þú veist í raun ekki hvert lestin er að fara, en það skitpir ekki máli því við verðum saman”. Ég skildi það þannig að þegar hann ákvað sjálfsmorðið með konunni vissi hann í raun ekki að það myndi virka en það skipti ekki máli, þau hefðu farið á sama stað, hvort sem það væri dýpra…eða allla leið upp.
Ég er sammála öllu sem þarna er skrifað!
========= ÚTSKÝRING Á PLOTTI (SPOILERS) =============
Hef verið að renna í gegnum review, forums og greinar á netinu og funndist fólk aðeins misskilja myndina eða hugsa of langt eins og “omg hvernig er hægt að deila draumi”. Svarið við slíkum spurningum er einfaldlega: Bíómyndin gerist á þeim stað í heiminum að það er til tækni sem gerir okkur það kleift: það er kassi, eitthvað deyfilif og snúra. Meira þurfum við ekki að vita.
Aftur á móti fyrir þá sem eru að lenda í vandræðum með plottið sjálft og draumaþrepin að þá langar mig að reyna útskýra það aðeins.
Í þessu dæmi gef mér að byrjunin í lestinni og þar af leiðandi flugvélaferðin sé raunverleikinn en ekki draumur.
Þrepin eru í raun og veru 5.
1) Flugvélin, raunverleikinn. Hér eru allir svæfðir og við erum færð inn í draum Yusufs. Allir vakna þegar deyfilifin renna út. Yusuf dreymir sendiferðabílinn og undirmeðvitund Fishers fyllir drauminn.
2) Sendaferðabíllinn, draumur Yusufs. Hér eru allir fyrir utan Yusuf svæfðir og vakna þegar þeir lenda í vatninu. Hér erum við færð yfir í draum Arthurs, hótelið.
3) Hótelið, draumur Arthurs. Hér er plata þeir Fisher til að ganga til liðs við sig og hann og hópurinn fyrir utan Arthur er svæfður . Arthur verður eftir og vekur þá með lyftunni. Héðan dreymir svo Eams upp virkið.
4) Virkið, draumur Eams. Hér var pælingin að Fisher myndi fá hugljómunina að stofna sitt eigið fyrirtæki. Hann er drepinn og lendir í forgarðinum (limbo) þangað sem Cobb og Ardiane sækja hann með að tengja sig enn og aftur við draumavélina og eru vakin af Eams þegar hann sprengir upp stoðir virkisins og gólfið hrynur niður.
5) Forgarðurinn, sameiginlegt svæði. Þarna sækja Ardiane og Cobb, Fisher. Síðan verður röð af kickum sem ýtir hópnum upp um eitt þrep í einu.
Kickin
1) Sprengingin í virkinu vekur Ardiane og Fisher
2) Lyftan vekur Eams og þá sem voru í virkinu
3) Bílinn vekur Arthur og þá sem voru á hótelinu
4) Deyfilifin renna út og þau vakna í flugvélinni.
Athugið að venjulega stafar ekki hætta að forgarðinum þar sem viðkomandi vaknar þegar hann er drepinn í venjulegum draumi og lendir því aldrei í forgarðinum. Hinsvegar undir svo sterkum lyfjum vaknar hann ekki og lendir í forgarðinum sem er einskonar tómt sameiginlegt svæði. Það er tekið fram í myndinni að Cobb er sá eini sem hefur lent þangað. Þetta er sameiginlegt svæði, upprunalega tómt en geymir svo hluti sem fólk skilur eftir sig. Okkur er sagt seinna í myndinni að Cobb og Mal hafi lent þangað eftir að hafa farið of djúpt og verið föst þar í 50 ár. Þaðan eru allar byggingarnar, það er aldrei nýr forgarður, þetta er sameiginlegt svæði fyrir alla sem festast þar.
Athugið að um leið og lyfin eru hætt að virka þ.e.a.s. þessi rosalegi djúpsvefn sem sendir þig í forgarðin þegar þú deyrð í draumi, að þá gilda sömu lögmál þar og í draumi. Með því að deyja vaknaru. Þannig komst Cobb og Mal burtu og þannig komst Ardiane og Fisher þaðan með að hoppa niður.
Hinsvegar þegar þú vaknar, hefur þú verið fastur í forgarðinu í óratíma þar sem tíminn líður miklu hraðar í draumi (5 min = 1klst fyrir hvert lag og jafnvel meira á sterkum lyfjum). Þannig að þegar þú loksins vaknar og kemst í alvöru heiminn hefuru upplifað tugi ára og ert því eins og kom fram í myndinni, gömul sál í ungum líkama.
Ástæðan fyrir því að okkur er sýnt Cobb reka aftur upp að ströndinni er að hann deyr í sendiferðabílnum sem er draumur, ennþá undir áhrifum lyfsins og lendir því í forgarðinum aftur til að sækja Saito sem er þá búinn að vera þar í tugi ára og byggja sitt eigið virki.
Bergur: Ég fór allt í einu að pæla í Inception í gær upp úr þurru. Datt þá í hug Saito í forgarðinum, sem er þriðji maðurinn til að lenda þar. Hvernig stendur þá á því að hann er með nokkra lífverði sér innan handar, allt Japanir? Ekki getur hann “búið” til menn þar, eða hvað? Leo DiCaprio og Marion Cotillard virtust vera alein þessi 50 ár sem þau voru þar á sínum tíma.
Ég sé tvær leiðir:
1) Saito fann út leið til að búa til menn.
2) Allt í einu er forgarðurinn orðinn hrikalega vinsæll innan Japana og þeir verða allir hans lífverðir. Mjög hentugt.
Lífverðir Saitos eru þarna af sömu ástæðu og Mal er þarna þegar Cobb og Ariadne fara inn í limbo-ið. Þeir eru Saito’s Projections alveg eins og Mal var Cobb’s Projection. Ég þekki ekki rétta íslenska orðið. Mal og Cobb voru ekki ein þarna í limbó-inu sín 50 ár, börnin þeirra voru þar og þau voru sömuleiðis þar líka þegar Cobb og Ariadne fara inn, hann tekur sérstaklega fram “THESE ARE NOT MY CHILDREN” þetta eru allt saman projections sem koma fram í undirmeðvitundinni frá viðkomandi. Cobb á við vandamál að stríða og þessvegna er Mal alltaf í undirmeðvitundinni hjá honum. Saito var þjálfur að mynda lífverði í undirmeðvitundinni sinni, það kemur fram í byrjun myndarinnar.
Já, man það núna þegar þú segir það. Þá er allt í góðu!
Þetta er bjútíið við Inception, ég er ennþá að pæla í myndinni, mörgum vikum eftir að ég sá hana.
Bergur þú útskýrðir mjög vel
“Saito var þjálfur að mynda lífverði í undirmeðvitundinni sinni, það kemur fram í byrjun myndarinnar.”
Ég var ekki búinn að fatta það
Hef séð þessa mynd tvisvar!
Fór á hana á forsýningu líka!
Aðeins of góð
Myndin er ágæt, ekkert stórkostleg. Góð hugmynd, fínt handrit, góðir leikarar en söguþráðurinn er orðin vel teygður í endann… hefði vel geta verið 45 mín styttri.